Bà Tư Bán Hàng Có Bốn Người Con

*
1953 - Vợ ông chồng son, tại thủ đô thân yêuVào trong thời hạn đầu thập niên 50, khi gia đình tôi kéo nhau vào Saigon, công ty chúng tôi là trong những nghệ sĩ Tân Nhạc thứ nhất hoàn toàn sống bởi nghề hát. Trước đây, chỉ bao gồm cậu sinh viên, cô người vợ sinh hát nhạc cách tân tài tử, hát chơi mang đến vui, không nhận tiền thù lao gì cả. Bây giờ, về tối thiểu đã có một mái ấm gia đình sống tương đối giả bằng nghề âm nhạc. Câu châm ngôn của Pháp la musique ne nourrit pas son homme được cải chủ yếu : music nuôi được kẻ có tác dụng nhạc, chơi nhạc rồi. Làng mạc hội không còn khinh phần nhiều kẻ xướng ca vô loại nữa. Tại thành phố Saigon vào thời hãy còn chinh chiến này, công ty chúng tôi đã hát ra chi phí chứ không thể là vật dụng dế mèn hát xẩm ko tiền bắt buộc nghèo xác xơ như trong bài bác hát Thằng Cuội của Lê Thương. Cũng như một số những ca nhạc sĩ khác, vào túi lúc nào thì cũng rủng rỉnh đồng tiền, trong đơn vị băng đã có những trương mục to nhỏ, gia đình shop chúng tôi đã gồm xe hơi Citroen, là mẫu xe hạng khá lúc đó (1). Riêng tôi bao gồm thêm xe scooter giao diện Ý lùn tịt để đèo a ma tơ Nguyễn Long chạy mọi Saigon. Tất cả lần chở bé nhỏ Quang, bị tai nạn, hai ba con xẻ văng bên trên đường, may đứa nhỏ bé không bị đổ vỡ đầu gẫy tay gì cả.Chúng tôi đi tắm biển Vũng Tầu bởi tầu thủy, đi hát ở đề nghị Thơ bằng xe đò và tại Đà Lạt bằng xe lửa. Tới đâu tôi cũng dìm được tình cảm nồng sức nóng của người theo dõi cũ. Tốt nhất là hiện thời có thêm bốn anh em họ Phạm tươi trẻ và hát hay. Hát đâu cũng thành công xuất sắc nhưng do tôi khôn cùng dở trong bài toán kinh tài đề xuất thường bán giàn cho những ông bà bầu, y như thời tôi đi theo gánh hát cải lương. Shop chúng tôi được nhiều nơi nội địa mời đi hát và những năm 1953, bên dưới tên đoàn GIÓ NAM, cùng với Võ Đức Thu, trằn Văn Trạch với ban vũ Mỹ An... Ban Thăng Long ra hát sống Huế, Hải Phòng, Hà Nội.Lúc new từ chiến quần thể trở về, trong một tháng trời sống Hà Nội, công ty chúng tôi chưa hoàn hồn để có thể hát hỏng cho bà con hà nội thủ đô nghe. Bây giờ, ban nhạc mang tên THĂNG LONG cần phải được đăng ký ở ngay đất Thăng Long. Tôi bắt buộc nào quên được sự nhiệt tình mà người dân tp hà nội đã dành cho ban Thăng Long và các nghệ sĩ không giống của đoàn GIÓ NAM. Vày không tải được vé, nhiều bạn teen -- hiện giờ đã công nên danh toại cả rồi -- bắt buộc trèo qua hành lang cửa số Nhà Hát khủng để coi công ty chúng tôi hát.

Bạn đang xem: Bà tư bán hàng có bốn người con

*
Ban Gíó phái nam ra trình diễn kế bên Bắc, 1953Vào năm 1953, nghệ thuật và thẩm mỹ ca diễn của chúng tôi có vẻ thu hút hơn toàn bộ những gì dân chúng miền bắc đã coi vào phạm vi Tân Nhạc. Lối hát bè với cách trình bày của ban Thăng Long là sự việc mới lạ do chưa hề bao gồm một ban đúng theo ca gia đình với các giọng hát quyện vào nhau do đó tại khu đất Bắc Hà. Trằn Văn Trạch với mớ tóc dài cùng tác phong diễn tả đi trước phong trào hippy cả mấy chục năm đã đưa địa vị của những anh hề lên khôn cùng cao.Võ Đức Thu, mặc dù không đi kháng chiến một ngày nào cũng soạn ra bài An Phú Đông, trong lần Bắc du này, độc tấu dương cầm bài bác Một Ngày Đã Qua nhằm vinh danh ngày phương pháp Mạng thành công xuất sắc ở nam Bộ.
*
Võ Đức Thu, Phạm Đình Chương, Phạm DuyĐoàn GIÓ NAM làm việc lại hà nội thủ đô trong vòng ngực tháng. Đã thành công xuất sắc về khía cạnh nghệ thuật, tôi còn vui vẻ biết bao khi được gặp mặt lại thủ đô hà nội yêu quý. Rồi nhận định rằng những buổi mình dắt vợ đi dạo chơi phố phường hay đứng trên ước Thê Húc cho đứa bạn Nguyễn Cao Đàm chụp ảnh, giống như các ngày tuần trăng mật lần thứ bố của chúng tôi.Khi ra nhì miền ngoài, tôi bao gồm thêm một nam nhi và cho tất cả hai con Quang và Minh theo trong cuộc lưu diễn xa tít này. Anh Nhượng cũng trường đoản cú Thái Nguyên về Hà Nội, tôi góp anh tôi chút tiền nhằm đem bà xã con vào Saigon với dạy học ở Thủ Đầu Một.Sau khi nhập vai trò khách quý đến chơi nhà của Hà Nội, tôi quay về nơi cư ngụ vĩnh viễn (!) là Saigon. Tại tp hoa lệ này, tôi có thêm biết bao nhiêu các bạn mới. Trước lúc hằng trăm hằng ngàn âm nhạc sĩ theo chân một triệu người miền bắc bộ di cư ồ ạt vào khu vực miền nam sau họp báo hội nghị Genève (1954), trên Saigon vào mức 1952, 53 cũng đã có khá nhiều nhạc sĩ, ca sĩ, hoạt động thường xuyên tại đài phạt thanh, những buổi phụ diễn chiếu trơn và các đại nhạc hội. Không tính ban Thăng Long còn có ban DÂN phái nam với Anh Lân, Túy Hoa, Túy Phượng, đội VŨ HUÂN với Vũ Huân, Vũ Huyến, ban TAM CA Anh Ngọc-Văn Phụng-Nhật Bằng, ban THẦN tởm với Mộc Lan, Châu Kỳ, Vĩnh Lợi, ban SẦM GIANG của è cổ Văn Trạch...Trong số những các bạn đồng nghiệp này, tôi yêu độc nhất nhạc sĩ Lê yêu đương (*). Tách Bến Tre, anh về Saigon có tác dụng nghề thầy giáo. Căn nhà nhỏ của anh mặt đường Võ Tánh là địa điểm tôi đến chơi hàng ngày, hoặc rủ anh đi cài báo Pháp như PARIS MATCH, CANARD ENCHAINÉ sống hiệu sách PORTAIL đường Catinat... Hoặc rủ anh đi ăn, đi chơi. Lê Thương làm cho thơ, có tác dụng nhạc rất bay bướm nhưng anh có cuộc sống rất giản dị. Người chúng ta trăm năm của anh không ở trong hạng tè thư lá ngọc cành đá quý hay thiếu nữ sinh nhí nhảnh. Chị Lê yêu quý là người bình dân hiền lành mộc mạc, không lúc nào nhẩy sổ vào quá trình của chồng, suốt cả quảng đời lẳng lặng ưng chuẩn săn sóc ông xã con.
*
Lê Thương và Trần Văn Trạch, hai hiệp tác viên đầu tiên của Ban Thăng Long... Với tôi, là tía ""khách quý"" tại xét nghiệm Catinat vào 120 ngàyTrước đây, tôi chỉ biết Lê yêu đương qua những bài hát tình yêu rất thú vị như bạn dạng Đàn Xuân, Thu bên trên Đảo gớm Châu, Một Ngày Xanh, Nàng Hà Tiên... Cùng Phần I của truyện ca bất hủ Hòn Vọng Phu. Bây giờ, tôi theo luồng thông tin có sẵn thêm những bài xích anh soạn trong thời cách Mạng và phòng Chiến. Vào trong những năm đầu của cuộc chiến Nam Bộ, cũng giống như hầu hết những người trai của thời đại, Lê thương đã bao hàm đóng góp lành mạnh và tích cực vào cuộc tranh đấu chống xâm lăng, giành tự do thoải mái Độc Lập của toàn dân. Trong số những bài hát có ảnh hưởng lớn trong dân bọn chúng lúc chính là bài Bà Tư phân phối Hàng :Bà Tư bán sản phẩm có bốn fan conThằng Hai đã lớn, tía em hãy cònHọc theo các trường dẫu vậy chửa thành nhân.Năm Độc Lập cơ trong nước Việt NamMấy bé của bà những lên lối đườngĐầu quân chiến trường theo ý bạn dân.Thì ra Lê yêu quý cũng đi vào kháng chiến để tạo ra những huyền thoại về người mẹ Việt Nam. Trong những khi tôi lựa chọn những chị em ở làng quê (Bà mẹ Chiến Sĩ, Bà bà bầu Gio Linh) thì anh chọn nhân vật điển hình là bà Tư bán hàng trong thành phố, một fan mẹ dân gian có bốn tín đồ con, vào khoảng thời gian Độc Lập kia (...) hồ hết lên (...) đường phòng chiến. Lê yêu thương dùng ngôn từ của dân tộc để đề cập tiếp :Mưu sự trên nhân, thành sự tại thiênSuốt tía năm ngay tắp lự bà tư mẫu hiềnNgày tối khấn nguyền cho mấy người con...Rồi khi người con to chết trận thì bà thắp nhang khấn vái hương thơm hồn tín đồ con tử sĩ, xin dẫn dắt mấy đứa em trở về tp để sống với bà. Mà lại bà dìm được tía lá tình thư của ba đứa con xin được ngơi nghỉ lại chiến khu để chiến đấu :Bà tư thắp đèn mong khấn fan conBà xin đến mấy đứa em hãy còn— trong núi rừng, anh dẫn về cho.Nhưng một ngày kia ba lá tình thưNói : Con hiện nay đường xa cách trởVậy xin kính thờ hai chữ tình thân...Bài hát kết thúc với sự ý thức của bà Tư bán sản phẩm về câu hỏi tự nguyện đi làm việc bổn phận công dân của những con. Bà kính trọng ý nguyện đó với thắp đèn mong nguyện cho những con bản thân trong chiến khu có được cuộc sống đời thường anh hùng.Trước đây, tôi hi vọng một bài bác ca như chị em Gio Linh rất có thể làm cho bộ đội dễ dàng dấn thân đồn giặc, bây giờ, sau thời điểm nghe bài xích Bà Tư chào bán Hàng, tôi tin chắc hẳn rằng bài hát này tạo nên thanh niên Saigon-Chợ Lớn ào ạt ra chiến khu. Và yêu cầu đợi ba năm nữa mới gồm trận Điện Biên phủ nhưng tôi tin rằng binh lửa nhất định buộc phải thành công. Dù người sáng tác đã vào thành -- tức là cũng dinh tê như tôi -- bài bác hát vẫn còn đó, vẫn còn sức đẩy thanh niên trong những thành phố khu vực miền nam đi chống chiến. Đó cũng là một trong những lý vì chưng để anh Lê Thương sẽ ảnh hưởng giam trong đi khám Catinat vào 120 ngày cùng Trần Văn Trạch với tôi, chuyện này đang nói tới trong những trang sau.Lê yêu đương vào thành khôn cùng sớm. Vào khoảng thời gian 48, anh soạn bài Hoà Bình 48. Trên cố gắng giới, chiến tranh lạnh vẫn khởi sự với việc Nga Sô phong toả Berlin cùng Hoa Kỳ sử dụng cầu ko vận để tiếp tế mang đến dân bọn chúng trong thành phố bị phong toả. — vào nước, sau khi Bảo Đại chuyển động với Pháp để được chính thức là Quốc Trưởng của một nước việt nam tuy tự do và thống độc nhất vô nhị nhưng buộc phải gia nhập Liên-Hiệp-Pháp với tư giải pháp một đất nước liên kết, chánh tủ Nguyễn Văn trọng tâm đã được thành lập. Cờ vàng bố sọc đỏ và bài xích Thanh Niên Hành Khúc của giữ Hữu Phước đang được lựa chọn làm quốc kỳ với quốc ca. Chính phủ nước nhà quốc gia cũng giống như người Pháp cố tạo ra một không gian hoà bình.Vào thời đó, nằm ở trục tuyên truyền của phe tả, chim ý trung nhân câu được chọn làm biểu tượng cho hoà bình. Hoạ sư nổi tiếng Picasso vẽ hình ảnh con chim tình nhân câu ngậm một cái lá, trông cực kỳ khoẻ mạnh. Nhưng lại anh Lê yêu mến của họ cho rằng con chim đó đang bị đau nặng :Con chim hoà bình đang đau nặngNgày cùng đêm càng thêm lo lắngĐang lo chùi mài dao gươm đặngChờ ngày mai mang ra làm thịt nhau...Với bài xích hát thông dụng vào năm 48, trước hết, Lê yêu quý đã tất cả cái nhìn ra nước ngoài trước tôi. đề xuất tới những năm 60 tôi bắt đầu soạn những bài bác hát như Người bộ đội Trẻ, Chuyện Hai người Lính... đả động tới việc Việt Nam có thể đang làm cuộc chiến tranh ủy nhiệm của nhì cường quốc Mỹ-Nga, dù rằng khi tôi tự Thanh Hoá về tp. Hà nội (1951), thấy có cuộc chiến tranh ở Triều Tiên thì tôi nhìn nhận trái đất đã chia ra hai phe rõ rệt. Tôi đã mang đến rằng bất kể một cuộc nội chiến ở một nước bé dại nào -- ngay lập tức từ bấy giờ hay là sau đây -- cũng chỉ phản ảnh cuộc chiến thân hai phe Tư bạn dạng và cộng Sản.Bài Hoà Bình 48 là các loại nhạc châm biếm-chính trị (satire politique) do Lê yêu mến dẫn đầu. Ngoài ý nghĩa sâu sắc chính trị, người sáng tác dùng ngôn từ đặc sệt khu vực miền nam với đều chữ như Tây vực, đặng...Stalin mỉm cười hỏi sang Tây vựcXin những ông chớ kích thích tôiTruman cười khì ôm kho bạcNhử mồi, Tây Âu càng bối rối...

Xem thêm: Cách Tắm Trắng Bằng Bia Và Trứng Gà Làm Đẹp An Toàn Da Bật Tông Đến Kinh Ngạc

Bài này còn đả rượu cồn tới cảnh xóm hội miền nam bộ trong toàn cảnh chiến tranh Việt Pháp :Anh bố Tàu ngồi tê nhậm xàChị hàng rong mải lo ai đáChú chào bán chè đỗ xanh lo mờiThầy sử dụng thêm một hai chén bát thôi...Lúc kia vỉa hè tp Saigon đầy rẫy gần như hàng cung cấp rong của fan bình dân. Đội xếp thường xuyên tới tiến công đuổi họ bằng các chiếc đá. Qua bài xích Hoà Bình 48, Lê yêu thương nói với bọn họ rằng : làm gì có hoà bình lúc thầy nhóm xếp tới đấm đá đều gánh hàng rong tuyệt đòi ăn hối lộ vài bố bát chè... Trong bài hát còn có câu : Rồi hàng đêm cà nông cứ ho... Làm cái gi có hoà bình vị trong đêm cứ nghe hoài tiếng súng canon chứa tiếng ho.Lê mến còn soạn thêm những bài xích ca châm biếm như Liên Hiệp Quốc, làng Báo sử dụng Thành, Đốt hay không Đốt (nói cho tới chuyện cô Quờn bởi quá ghen cơ mà đốt ông chồng bằng dầu săng, làm cho náo động dư luận Saigon-Chợ Lớn). Đó là những bài bác hát tủ được vào nằm trong nhạc mục những bài ca hài hước của trần Văn Trạch gồm các bài Téléphone, loại Đồng Hồ, Chuyến xe cộ Lửa Mùng Năm... Về phần nhạc cảnh, ba bạn dạng Hòn Vọng Phu của Lê Thương do ban Thăng Long diễn cũng là cái đinh của rất nhiều buổi nhạc hội. Có thể nói những phiên bản nhạc của Lê thương là phần hồn trong quy trình ca diễn của cửa hàng chúng tôi trong trong những năm đầu những năm 50 vậy.Lê yêu thương cũng là bạn chuyên biên soạn nhạc mang đến thiếu nhi, thiếu thốn niên qua những bài Thằng Cuội, Tuổi Thơ... Bài Học Sinh Hành Khúc anh tung ra dịp đó là 1 trong bài hát đầy tinh thần ái quốc. Về sau, bài Bà Tư buôn bán Hàng và bài xích Học Sinh Hành Khúc thông dụng đến độ gồm có lời ca nhại :Học sinh là fan hủ tiếu ăn uống hai bố tô.... . . . . . . . . . . . .Bà Tư bán sản phẩm có bốn tín đồ yêuNgười yêu thứ nhất đi xe máy dầu...Tôi vẫn ý niệm bài hát nào tất cả lời ca nhại là bài hát thành công xuất sắc nhất. Tôi cũng nhận định rằng trong buôn bản Tân Nhạc, Lê yêu thương là fan trí thức nhất. Mỗi bài bác nhạc, mỗi quá trình nhạc của anh ấy đều chứa đựng thông điệp. Qua những bài bác vừa soạn ra, ta thấy một thiết bị triết lý thời kỳ loạn lạc của anh. Fan nghệ sĩ này, khi bước vào cuộc đời với cuộc chiến, đứng hẳn về phía kẻ yếu. Khi nào cũng vậy, khi có chiến tranh thì người dân bị trị lâm vào cảnh một cổ đôi cha tròng. Fan nghệ sĩ ko phải là một hiệp sĩ cứu giúp nhân độ tuy vậy có bổn phận an ủi hay nói hộ bạn dân. Là một trong nhà giáo, anh Lê yêu mến còn đứng vào vị thế của fan ưu thời mẫn rứa để soạn những bài như Đừng có Lo Lắng trong kia anh giới thiệu một sự thật muôn đời : cao nhân vớ hữu cao nhân trị. bài hát có những câu :Nghèo thì lo thiếu, giầu thì lo mấtĐi xe khá (ô tô) gồm khi bị choáng u đầu.... . . . . . . . . .Châu vày còn bị Gia CátChín nút còn sợ ba tâyMac Arthur tiên sinh còn buộc phải về vườn...Với bài này, Lê mến nói : không chắc ai đó đã thắng ai trong trận chiến này, vậy thì xin tín đồ dân đừng lo, chớ buồn. Cũng giống như anh nói : mức độ mấy nhưng mà lo, mà bi ai vậy.Tuy rất kính phục anh bạn hơn tuổi nhưng nhìn vào công trình của Lê mến rồi gẫm thân nghệ sĩ của mình, tôi thấy không giống anh trong vài khía cạnh. Có lẽ lúc đó tôi còn ít tuổi cùng còn đầy sự thiếu tín nhiệm về cuộc sống và về thân phận mình nên không trường đoản cú coi đã gắng được thời thế. Trước số đông nghịch cảnh, tôi không dám lên tiếng dạy dỗ đời, dạy dỗ người. Trong thời hạn đi chống chiến, tôi luôn luôn luôn mong thể nhập vào thực trên để biểu hiện những tình cảm khác nhau. Lúc đấu tranh, gồm Xuất Quân, Nợ Xương Máu, khi dính líu tới kế hoạch sử, gồm Việt Bắc, Đường lạng Sơn. Khi chạm chán thiên nhiên, có Nương Chiều, Thu Chiến Trường, gặp tình óc nề, có Tiếng Đàn Tôi, Tình Kỹ Nữ, tính cuộc trăm năm là gồm Đêm Xuân, Chú Cuội cùng khi bất yêu cầu đời thì quá Cầu Biên Giới... Không có gì là ưu thời mẫn thế giữa những bài hát kia cả. Về sau, khi trận đánh leo thang, cuộc sống trở phải ê chề và tuổi tôi đã cao, tôi bắt đầu thể nhập và diễn tả một cách khác, tức là đem văn bản đạo đức đặt dưới vẻ ngoài tục tằn qua MƯỜI BÀI TỤC CA.Ổn định cuộc sống đời thường và nói cho ngoa là đã thành công xuất sắc trong năm đầu tiên di cư vào Nam, tôi được hưởng luôn một bài học đáng giá chỉ của đời người trong một thôn hội có tuyên chiến đối đầu và cạnh tranh chính đáng hay bất chính. Trước đây, vô tứ như một bé bướm mùa xuân hay yêu thích vui như một con chuồn chuồn cất tổ, tôi lao vào đời với toàn bộ tấm lòng trinh trắng, không còn phải thi đua cùng với ai và chưa khi nào bị ai tuyên chiến đối đầu và cạnh tranh với bản thân cả. Tôi vào cuộc sống thường ngày với tư giải pháp một ca sĩ công ty nghề cùng khá nổi danh. Nhưng cần nói mang lại rõ là vào đầu thập niên 40, ca sĩ chuyên nghiệp dù thành công xuất sắc đến đâu cũng chỉ là hữu danh vô thực, nghĩa là danh vọng (!) thì rất có thể không ít mà tiền tài thì không nhiều. Khét tiếng rồi nhưng lại so cùng với đào kép Cải Lương, tiền lương của tớ rất nhũn nhặn. So với ca sĩ các nước tân tiến, tiền lương đó là... Giẻ rách. Trong lĩnh vực hát ở vn lúc đó, tôi cũng chẳng gồm tới quá nhị hay ba địch thủ. Thời tiền chiến, toàn quốc chỉ có hai anh chàng hát nhạc cách tân chuyên nghiệp. Dần dà, sau Tino Thân và tôi, mới bao gồm thêm Kim Tiêu cùng Mai Khanh thì hai cậu này là a-ma-tơ sản phẩm thiệt. Rồi khi thuộc toàn dân đi chống chiến, ca sĩ như tôi biến văn công ngay lập tức lập tức, tức là được nhà nước xung công nhằm ca hát phục vụ cho những người lính và tín đồ dân, được nuôi nạp năng lượng bằng gạo, sắn với khoai, bao gồm lĩnh thêm chút tiền vậy Hồ để uống cafe và giảm tóc.Bây giờ đồng hồ thì khác, bé bướm nhởn dơ bẩn hay nhỏ chuồn chuồn la đà đang trở thành con ve sầu sầu rộn ràng tấp nập của một Saigon xung quanh năm mùa Hạ. Nó vẫn làm nghề ca hát và chỉ khác xưa tại đoạn đã có trách nhiệm gia đình, dù vợ con là nợ nần nhỏ, chưa phải là 1 trong những gánh nặng. Nó cũng khác con ve sầu tài tử trong ngụ ngôn của La Fontaine, ayant chanté tout l"été, se trouva fort dépourvu quand la brise fut venue... (Văn hào Nguyễn Văn Vĩnh dịch là : ve sầu kêu ve ve suốt mùa hè, cho mùa gió rét thổi, nguồn cơn thật bối rối) do đã gồm Đài phát thanh, có fan mua bản nhạc tốt đĩa hát, có người theo dõi coi phụ diễn chiếu bóng xuất xắc Đại Nhạc Hội trả tiền rất đầy đủ cho nhỏ ve siêng nghiệp. Tại tp Saigon từ bây giờ -- a ha -- từ một loài sâu đất đã thoát xác ra một bầy ve sầu khá đông đảo, chen vai mê say cánh trong một cái chợ tương đối lớn, có không ít cái nguýt lườm của những hàng thịt, hàng cá.Một đội ca nhạc sĩ nhưng tôi chẳng rất cần được nêu tên ra đây, ghen tuông tị tài nghề đang đành, lại có ý tranh thương trước sự kiện shop chúng tôi quá thành công trong một ngành nghệ thuật đã trở thành thương phẩm xuất xắc thương vụ. Trước khi trở thành ca nhạc sĩ, trong những khi mọi bạn đi chống chiến, bọn họ là những bạn teen ở lại trong thành và hợp tác với Pháp, nói thẳng ra là có tác dụng mật thám cho Phòng nhị (Deuxième Bureau). Chính phủ nước nhà (gọi là quốc gia) được thành lập thì mấy tín đồ này được chuyển hẳn sang làm việc trong Sở Công An nam Phần, thời điểm đó phía trong tay Mai Hữu Xuân, trần Bá Thành. Các ca nhạc sĩ làm nghề Công An không được Đài phân phát thanh và hãng có tác dụng đĩa hát mời hát nhiều. Trường hợp họ đứng ra tổ chức Đại Nhạc Hội, chạm độ với bọn chúng tôi, buổi diễn của họ sẽ vắng ngắt khách. Mong mỏi triệt hạ bọn chúng tôi, không cực nhọc gì cả, những ca sĩ kiêm công chức công an này bèn vu ngay lập tức cho chúng tôi là Việt Minh nằm vùng.Thế là vào một ngày cuối năm 1951, Lê Thương, trần Văn Trạch cùng tôi được công an công an cho tới nhà, còng tay chuyển lên xe cộ cây bít bùng chở về thăm khám Catinat. Tôi thiếu hiểu biết vì sao chúng tôi không bị chụp bao ba vào đầu như các người bị bắt khác vào thời buổi mà phần lớn lính kín ở bót Catinat rước sự mập bố của mình ra để tuyên chiến đối đầu và cạnh tranh với sự khủng cha của Việt Minh. Cửa hàng chúng tôi bị giam tại dòng khám danh tiếng ác liệt này vào 120 ngày. Từ thời điểm ngày bị bắt cho tới ngày được thả, so với ba anh chàng nghệ sĩ, không có một phiên bản án ghi tội danh và một trong những buổi hỏi cung như thế nào cả. Khám Catinat nổi tiếng ác liệt do nó là một trong những phòng giam không rộng lắm tuy vậy Công An phái mạnh Phần nhốt khoảng gần một trăm con người vào đó. Trong chống giam, ở phía bên ngoài hàng chấn song sắt, luôn luôn gồm thầy chú (coi tù) nuốm phiên ngồi canh những người bị giam. Trong cả trong 120 ngày làm việc đây, ba bạn bè nghệ sĩ công ty chúng tôi -- cũng giống như mọi tội nhân nhân không giống -- yêu cầu làm màn thoát y tiếp tục vì chống giam nóng như lửa đốt. Mấy ngày đầu thấy ngượng tuy nhiên dần dà nhìn các bạn tù nghỉ ngơi truồng... Tôi phì cười. Xưa nay quần áo thường đậy dấu rất nhiều chỗ ít mỹ thuật nhất của thân thể. Hiện giờ những phần tử xấu xí của bọn ông được phô ra. Vào tháng đầu tiên tôi căm tức mấy thầy chú vì họ xuất xắc văng tục với người bị giam tuy nhiên trong nhị tháng sau thì tôi yêu quý hại mang đến họ. Chắc hẳn họ làm những điều phạm tội trong kiếp trước nên hiện thời suốt ngày họ bắt buộc phải ngồi chú ý sinh thực vận xấu xí của chúng tôi. Người nước ta thường tuyệt tốc váy, tốc quần và chìa hạ bộ ra nhằm chửi nhau. Thầy chú nhìn công ty chúng tôi cởi truồng bởi vậy là nghe công ty chúng tôi chửi thầm đấy.Ban ngày cũng giống như ban đêm, vày phòng giam chật cứng, mọi người đều phải thay phiên kẻ đứng bạn ngồi. Chỉ fan già yếu mới bao gồm chỗ nhằm nằm có được một chân mà ngủ. Vị trí được quây lại làm chuồng xí là chỗ rộng rãi nhất với được dành cho tất cả những người vừa bị tra tấn nằm nghỉ. Một fan tù già -- được phong là lao tù vương do vào tù hãm ra xét nghiệm thường xuyên, đang nằm tại vị trí bót Catinat hóng ngày ra đảo -- cho tôi ưu tiên tới ngồi dựa sườn lưng vào bức tường của khu vực phóng uế đó, mùi hương phân trộn với mùi máu và các giọt mồ hôi của thăm khám Catinat sẽ ám ảnh tôi rất lâu. Sau này, lúc được gọi tập thơ Hoa Địa Ngục của Nguyễn Chí Thiện, tôi rung đụng rất cấp tốc với câu thơ :Chỗ tôi nằm sáu mươi phân chiếu rộng,Giữa hai bạn một hủi, một ho lao...... Vì tôi bỗng nhiên nhớ tới một ngày vào 120 ngày bị giam cầm ở chiếc khám này, ngồi ở kề bên một tín đồ vừa bị tra tấn, được chở xuống xét nghiệm lúc nửa đêm, sáng hôm sau anh ta là 1 trong những xác chết. Đã làm cho quen với việc khủng ba ngay trường đoản cú thời giải pháp Mạng mới thành công và trong thời gian đi theo chống chiến, tôi không lo lắng khi nghe thấy tiếng la hét của các người bị tra tấn kề bên phòng giam. Tuy thế khi trèo lên vai chúng ta tù liếc qua khung hành lang cửa số có chấn tuy vậy sắt, thấy những thiếu phụ tù nhân được đưa vào phòng giam bên cạnh đó thì tôi mủi lòng, nghĩ rằng những phụ nữ kia rất có thể bị làm cho nhục quanh đó sự tra tấn thông thường.Tuy nhiên, trong số những ngày nằm khám Catinat, tôi không bi thiết rầu hay nhức khổ. Tôi chỉ nhớ nhỏ vô cùng còn chỉ lo cho Thái Hằng, chắc chắn là đang quá lo ngại vì ông chồng bị bắt cùng không được thăm nuôi. Ko một cơ hội nào tôi nhận định rằng mình đang bị lâm nguy cả. Ngoài ra đa số người nước ta thuộc nỗ lực hệ tôi là lớp tín đồ ngu ngơ trước sự nguy hiểm (người Pháp điện thoại tư vấn là inconscient du danger). Giống như lúc đi kháng chiến, chưa chắc tôi là người gan góc lắm đâu. Tôi hồn nhiên đi vào trận đánh vì chưa lúc nào ý thức được sự gian nan hay sự dễ chết trong chiến tranh. Bạn dạng năng trường đoản cú vệ vào con tín đồ chỉ to gan lớn mật lên khi vẫn biết hương thơm nguy hiểm. Thế giới được nếm mùi ráng Chiến Một và chũm Chiến hai rồi buộc phải rất hại xẩy ra nỗ lực Chiến Ba.Trong lần bị bắt giam sinh sống Cà Mâu vào thời điểm năm 45, vì không có chuyện gì gớm ghê xẩy ra đề xuất tôi không sốt ruột trong lần bị bắt vào năm 1951 này. Ngày bị Tây bắt làm việc Cà Mâu, tôi còn thấy đó là một trong vinh dự. Ni bị máy người tổ quốc (2) -- nhưng tôi chỉ ra rằng tay sai của Pháp -- bắt giam thì bao gồm gì là nhục nhã nhằm tôi phải khổ cực hay thù hận nhỉ? duy nhất là vì sao để bắt ba nghệ sĩ này được can dự bởi sự tuyên chiến đối đầu và cạnh tranh bất chính của vài người cùng cơ quan chó săn và là sự dằn khía cạnh của Công An phái nam Phần so với những tín đồ đã soạn bài bác hát mang đến Việt Minh. Tôi vẫn nhớ mãi một điều : đừng khi nào chờ hóng ở phần đa người nước nhà như phe team Mai Hữu Xuân gồm một cơ chế tốt đẹp nào đó đối với văn nghệ sĩ.Nếu tôi biết mùi hương bót Catinat và không xẩy ra khiếp đảm thì có không ít người bị bắt giam làm việc bót này, lúc được thả ra hay hay có tác dụng tăng huyền thoại khủng bố của nó nên cái brand name bót Catinat đang gieo một lo sợ lớn trong lòng người dân Saigon Chợ Lớn. Vào thời đó, đầy đủ người đi chơi hay có quá trình phải đi trên đường Catinat, khi tới trước mặt bót, không người nào dám đi bên trên lề đường cả. Của cả dưới thời Ngô Đình Diệm sau này, lúc bót Catinat trở thành vị trí của cỗ Nội Vụ, người đi bên trên hè đường mặt này vẫn còn bị ám ảnh bởi tăm tiếng của chiếc bót cũ yêu cầu đều hy vọng lảng qua hè đường mặt kia.Sự xấu số đến với tôi vào năm 1951 bị niềm lạc quan cố hữu trong tôi quấy tan đi, nhưng lại hai thằng bạn Lê Thương, trằn Văn Trạch có vẻ như mất tinh thần. Ngay sau đó họ kị làm đều sự gồm tính phương pháp khiêu khích chính quyền và về sau, thấy lúc tôi soạn tâm ca, tâm phẫn catục ca, nhớ lại chuyện cũ, bọn họ khuyên tôi phải cần giữ mồm giữ lại miệng. Mà lại tôi là người tuy cũng biết sợ súng nhưng luôn luôn luôn giả vờ mắc bệnh dịch điếc tai. Hiện thời phải kể lại chuyện xưa vào một cuốn Hồi Ký, tôi chỉ ao ước nhớ tới bài học quý giá trong một xã hội tiêu thụ : đề nghị tránh gây ra sự tranh yêu mến bất bao gồm nơi những người tự xem là địch thủ của mình. Đừng bao giờ tạo mang lại họ chiếc cảm tưởng mình làm vỡ nồi cơm của họ.Ngoài ra tôi còn ý muốn ngỏ lời cám ơn giờ chuông thánh địa Đức Bà đã yên ủi tôi không ít trong xuyên suốt 120 ngày tôi bị giam giữ. Tôi còn mong đưa ra một lời chê bai Pháp thực dân cùng tay sai của mình là hầu như kẻ thiếu thốn óc thẩm mỹ và làm đẹp vô cùng. Ai lại giữa thành phố Saigon hoa lệ, ở 1 khu được coi là thanh định kỳ nhất nước, trên con đường lừng danh về các khách sạn to lớn, về các siêu thị lộng lẫy khiến cho trai tài gái nhan sắc đua nhau lượn phố, nhất là trước khía cạnh ngôi thánh đường mũm mĩm và tôn nghiêm... Mà lại bảo trì một mẫu khám giam bạn chật chội, dơ thỉu, hôi thối như vậy.Phạm Duy(1) về sau còn thay đổi xe Citroen đem xe Hoa Kỳ mui è mầu vàng, rồi đảo sang Mercedes (mua lại của Nguyễn Long).(2) vào khoảng này, Pháp ưng thuận Việt Nam tự do và thống nhất. Trên danh nghĩa, tôi từ vứt Việt Minh nhằm về cùng với quốc gia, mặc dù còn là tổ quốc trong liên kết Pháp.